Stowarzyszenie Reporterów Rekolektyw, Obrażenia. Pobici z Polską
Stowarzyszenie Reporterów Rekolektyw, Obrażenia. Pobici z Polską, Wielka Litera 2016
Strona główna / Kultura / Książki / Marginesy Polskości, czyli o reportażach Obrażenia. Pobici z Polską

Marginesy Polskości, czyli o reportażach Obrażenia. Pobici z Polską

Ośmioro twórców i siedem tematów, spośród których każdy odsłania nieco inny fragment życia, naświetla stereotypy, lęk i agresję. Krótkie formy składające się na antologię Obrażenia. Pobici z Polską przynoszą portrety ludzi, którzy zmagają się z rzeczywistością.

Stowarzyszenie Reporterów Rekolektyw, Obrażenia. Pobici z Polską

Wielka Litera, Warszawa 2016

Stowarzyszenie Reporterów Rekolektyw zrzesza młodych reporterów, którzy swoje teksty publikują na łamach opiniotwórczych czasopism, takich jak Gazeta Wyborcza, Wysokie obcasy, Polityka czy Tygodnik Powszechny. Należą do nich: Mirosław Wlekły, Małgorzata Rejmer, Urszula Jabłońska, Agnieszka Wójcińska, Kaja Puto, Ziemowit Szczerek, Magdalena Kicińska i Maciej Wasielewski. Każde z nich inaczej interpretuje tytułowe „obrażenia”, które stają się motywem wspólnym antologii. Stąd w zbiorze rasizm, przemoc domowa, hejt w internecie, obraza uczuć religijnych czy transseksualizm widziany z perspektywy wsi.

Tematy mocne, głośne i chętnie przedstawiane w mediach przybierają postacie konkretnych bohaterów, osób, z którymi spotykają się reporterzy. Teksty poruszają i otwierają na nowo dyskusje, których temperatura zdążyła już nieco ostygnąć (no, może poza kwestią uchodźców).

O czym piszą?

Bardzo ciekawym tekstem, nieco odstającym od innych, jest otwierający cykl reportaż Mirosława Wlekłego Zgorszenie polskie dotyczący obrazy uczuć religijnych. Za donosami, często o charakterze komicznym, stoją ludzie zgorszeni, obrażeni właśnie, ale i obrażający się na kulturę, władze miasta czy członków rodziny. Obraza uczuć religijnych przedstawiona jest tu w skali mikro i makro, akcentuje też temat obrazy uczuć niereligijnych ateistów, granic wolności słowa, współistnienia osób o różnych poglądach. Reportaż Wlekłego zdecydowanie pozostawia niedosyt.

Materiał Agnieszki Wójcińskiej z kolei porusza temat polskości pojmowanej wyłącznie przez kryterium wyglądu zewnętrznego. Polacy o pochodzeniu wietnamskim, koreańskim czy afrykańskim, którzy myślą o sobie jak o patriotach, spotykają się ze zwykłą nienawiścią na tle rasowym. Nie ma znaczenia, że pięknie mówią po polsku, że Polska jest ich ojczyzną, do wyznacznika patriotyzmu urastają geny. Trzy historie Polaków o nieco innej fizjonomii to jednocześnie jątrzące pytanie o model współczesnego patriotyzmu i społeczeństwa, które „obcych” wciąż traktuje z dużą dozą nieufności.

Kaja Puto i Ziemowit Szczerek przyjrzeli się za to zjawisku dość nowemu, ale powszechnemu wśród użytkowników internetu – hejtowi. Znowu polskość, tym razem rozumiana jako stawianie tamy uchodźcom, powtarzanie niesprawdzonych informacji i kreowanie atmosfery zagrożenia czy strachu. Reporterzy pokazują postać moderatorki jednego z profili na Facebooku – jej oficjalną i nieoficjalną, internetową twarz i traktują je jako punkt wyjścia do rozmowy o hejcie w ogóle: o tym, jak nas znieczula na agresję i otwiera na nienawiść. To zdecydowanie jeden z najmocniejszych tekstów antologii.

Magdalena Kicińska przygląda się zaś przemocy domowej, banalności zła i bezradności państwa, które nie chroni ofiar, nie daje alternatywy zastraszonym kobietom i każe im liczyć na łaskę i niełaskę oprawców. Surowy tekst o jednej śmierci przeplatany jest tzw. mądrościami ludowymi dotyczącymi mentalności kobiet i ich roli w małżeństwie. I to zestawienie nie tylko potęguje wrażenie na czytelniku, ale i nadaje całej opowieści pewien uniwersalny rys.

To jedynie część tekstów, ale widać doskonale, że dobór tematów jest w nich dość szeroki. Warto przeczytać wszystkie choćby po to, żeby mieć możliwość porównania najciekawszych współczesnych młodych reporterów – ich sposobu patrzenia na świat czy stylu pisania. Obrażenia dają próbkę twórczości każdego z nich i zaostrzają apetyt na więcej.

Dominika Pawlikowska

Sprawdź także

Wojciech Orliński: Lem. Życie nie z tej ziemi

Stanisław Lem jest naszym dobrem kulturowym. Znany, ekranizowany, tłumaczony, zaskakujący nowatorskim (jak na swoje czasy) …

  • Kicia

    Fajne reportaże, zdecydowanie chcę więcej