Strona główna / Zdrowie / Ugryzł Cię kleszcz? Zobacz, jak rozpoznać i leczyć boreliozę
Usuwanie kleszcza pęsetą
Kleszcze to prawdziwa zmora, zwłaszcza latem, ponieważ atakują zarówno ludzi, jak i zwierzęta. | fot.: materiał partnera zewnętrznego

Ugryzł Cię kleszcz? Zobacz, jak rozpoznać i leczyć boreliozę

Borelioza to najbardziej znana choroba odkleszczowa, która jest po prostu przewlekłą infekcją mogącą doprowadzić do poważnych konsekwencji zdrowotnych. Jednak samo ugryzienie przez kleszcza nie oznacza choroby. Warto wiedzieć, jakie są objawy i powikłania oraz jak przebiega leczenie boreliozy.

Kleszcze to prawdziwa zmora, zwłaszcza latem, ponieważ atakują zarówno ludzi, jak i zwierzęta. Do tego mogą zarazić chorobami swoje ofiary, gdy same nie chorują, stając się wyłącznie nosicielami. Mało tego, zarazki mogą wywołać dwie najczęstsze choroby, to jest boreliozę oraz kleszczowe zapalenie mózgu (KZM). Jednak to o boreliozie mówi się najczęściej – w mediach padają liczby mające potwierdzić, że co roku pada rekord w liczbie zachorowań. W samym tylko 2016 roku odnotowano rekordową liczbę zachorowań na boreliozę: 21 220 stwierdzonych oficjalnie przypadków, czyli o prawie 56% więcej niż zarejestrowano w roku 2015 (13 625) i dziesięciokrotnie więcej niż na początku tego wieku (według raportów Państwowego Zakładu Higieny – Pracownia Monitorowania i Analizy Sytuacji Epidemiologicznej). Czym jest i jak wygląda leczenie boreliozy?

Czym jest borelioza?

Borelioza zwana jest też krętkownicą kleszczową i chorobą z Lyme. To przewlekła zakaźna infekcja wywołana przez głównie bakterie Borrelia burgdorferi odkryte w 1982 roku przez W. Burgdorfera. Przenikają one do komórek ludzkich i mogą tam przeżyć. Jest stosunkowo nową chorobą, ponieważ pierwsze rozpoznania przypadły na drugą połowę lat 80. XX wieku. Do infekcji dochodzi poprzez ukąszenie przez kleszcza zarażonego patogennymi krętkami.

Niektóre odmiany boreliozy wywołują dolegliwości stawowe, inne neurologiczne. Istnieją też bakterie powodujące zmiany skórne. Borelioza to nie jedyna poważna choroba odkleszczowa. Koniecznie zapoznaj się z informacjami na temat kleszczowego zapalenia mózgu i dowiedz się, jakie są objawy KZM: https://www.kleszcze.info.pl/kleszczowe-zapalenie-mozgu.

Objawy boreliozy

Borelioza to groźna choroba, jednak większość dotkniętych nią osób nawet nie wie, że na nią choruje. Pojawiające się objawy takie jak różnorakie bóle, depresja czy zmęczenie często przypisywane są innym chorobom lub stresom i przez brak właściwej diagnozy nie udaje się tych pacjentów wyleczyć. Eksperci nazywają ją „wielkim imitatorem”, ponieważ jej objawy z powodzeniem mogą być podciągnięte pod inne choroby jak stwardnienie rozsiane, reumatoidalne zapalenie stawów, syndrom chronicznego zmęczenia czy nawet Alzheimer.

Jak rozpoznać boreliozę? Najczęściej wokół miejsca, gdzie wbił się kleszcze lub w innych miejscach na ciele pojawia się rumień wędrujący, czyli zaczerwienienie o średnicy od kilku do kilkunastu centymetrów, przy czym typowy rumień jest jaśniejszy od środka (może to być czerwona obwódka lub półksiężyc). Co ważne, może być ono lekko wypukłe i bolesne przy dotyku. Niestety u 33% chorych rumień w ogóle nie występuje.

Pierwsze objawy rozwijają się w ciągu 1-3 tygodni od ukąszenia. Mogą tutaj wystąpić objawy grypopodobne typu: osłabienie, gorączka i stany podgorączkowe, bóle głowy, mięśni czy stawów. Jeśli w tej fazie zbagatelizowane zostanie rozpoznanie i leczenie boreliozy, choroba przechodzi w fazę rozsianą, w której pojawiają się objawy wtórne takie jak zapalenie stawów (statystycznie rozwija się u 60% pacjentów), zaburzenia kardiologiczne i neurologiczne (u około 15% pacjentów). Najczęstszym powikłaniem neurologicznym jest paraliż twarzy.

Leczenie boreliozy

Na boreliozę nie ma szczepionki. Rozpoznana we wczesnej fazie choroba może być stosunkowo szybko i skutecznie wyleczona za pomocą antybiotyków. Według Amerykańskiego Towarzystwa Chorób Zakaźnych wystarczy zastosować antybiotykoterapię, aby raz na zawsze pozbyć się boreliozy – pacjentowi podaje się wtedy doustnie tylko jeden antybiotyk na przykład amoksycylinę, doksycyklinę lub cefuroksym. Natomiast Międzynarodowe Towarzystwo ds. Boreliozy i Chorób z Nią Powiązanych rekomenduje przyjmowanie mieszanki kilku różnych antybiotyków przez dłuższy okres, wynoszący w niektórych przypadkach nawet kilka lat.

Jak walczyć z kleszczami według ekspertów?

Eksperci szacują, że w Polsce 10-15% kleszczy może być zarażonych chorobotwórczymi mikrobami. Uchronić przed nimi mogą substancje chemiczne zawierające syntetyczny DEET, a także permetryna w sprayu, która nadaje ubraniom właściwości odstraszających owady. Profesor Stanisława Tylewska-Wierzbanowska z PZH wielokrotnie w wywiadach zaznacza, że jeśli kleszcz się przyczepi, nie należy stosować smarowania tłuszczem czy przypalania. „Lepiej chwycić go plastikową pęsetą, podważyć i wyciągnąć lub odessać specjalnym przyrządem” – radzi.

Natomiast prof. Włodzimierz Gut z Zakładu Wirusologii Narodowego Instytutu Zdrowia Publicznego wskazuje, że skuteczne w walce z chorobami odkleszczowymi mogą być szczepionki. „Niestety na razie można się zaszczepić tylko przeciw kleszczowemu zapaleniu mózgu, które mogą przenosić wszystkie postacie rozwojowe kleszczy – od osobników dorosłych po nimfy i niemal niewidoczne larwy. Zaszczepienie się zimą albo wczesną wiosną zapewni ochronę już od początku aktywności kleszczy” – zaznacza.

Aby uchronić się przed boreliozą, należy dokładnie sprawdzać całe ciało po pieszych wędrówkach, pobycie na działce, nad wodą czy ogólnie po przebywaniu na powietrzu. Kleszcze jako swoje siedlisko upodobały sobie łąki i pogranicza lasów. Żyją w ściółce, ale wspinają się po trawach nawet na wysokość 70 centymetrów, dlatego podczas spaceru należy unikać wysokich traw.

Uwaga! Powyższa porada jest jedynie sugestią i nie może zastąpić wizyty u specjalisty. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Źródła:

  • http://ebiocare.pl/statystyki-zachorowan
  • http://www.borelioza.org/#Parlament
  • http://www.medexpress.pl/borelioza-wygrac-z-czasem/70767
  • http://www.medonet.pl/zdrowie/zdrowie-dla-kazdego,rekordowa-liczba-zachorowan-na-borelioze–czy-tego-niechlubnego-rekordu-mozna-uniknac-,artykul,1702701.html
  • http://naukawpolsce.pap.pl/aktualnosci/news,389696,lekarze-o-walce-z-kleszczami.html

Materiał partnera zewnętrznego

Sprawdź także

Pies w trawie jest narażony na kleszcze

Kleszcze u psów – groźny pasażer na gapę

Wydawać by się mogło, że kleszcze to problem, który właściciele psów mogą bagatelizować jeszcze przez …