Dariusz Kortko, Marcin Pietraszewski; Kukuczka. Opowieść o najsłynniejszym polskim himalaiście
Dariusz Kortko, Marcin Pietraszewski; Kukuczka. Opowieść o najsłynniejszym polskim himalaiście; Wydawnictwo Agora, Warszawa 2016 | fot.: Kreatywna.pl

Kukuczka: maszyna do zdobywania gór

Spośród wszystkich herosów złotej ery polskiego himalaizmu Jerzy Kukuczka jest postacią, która chyba w największym stopniu rozpala masową wyobraźnię. Drugi w historii zdobywca korony Himalajów i Karakorum łączył w sobie ogromną siłę charakteru, pasję z umiejętnością przetrwania w skrajnie trudnych warunkach. Kukuczka. Opowieść o najsłynniejszym polskim himalaiście jest biografią człowieka, który ciągle przesuwał granice niemożliwego.

Dariusz Kortko, Marcin Pietraszewski; Kukuczka. Opowieść o najsłynniejszym polskim himalaiście

Wydawnictwo Agora, Warszawa 2016

Nierówny wyścig z Reinholdem Messnerem o skompletowanie wszystkich ośmiotysięczników to wydarzenie, które w pewnym momencie podchwyciły media, a za nimi także zwykli Polacy, spragnieni własnego bohatera. Nie udało się – Włoch dysponujący sporymi możliwościami finansowymi i znacznie dłuższym czasem na osiągniecie celu został pierwszym zdobywcą 14 szczytów. Kukuczka tę samą ideę zrealizował rok później, ale za to w dużo lepszym stylu, często w trudnych zimowych warunkach lub wytyczając zupełnie nowe drogi. Tym samym zapisał się na stałe w historii światowego himalaizmu. To wówczas Messner wysłał mu wiadomość: Nie jesteś drugi, jesteś wielki. Chęć współzawodniczenia, podejmowania coraz trudniejszych wyzwań doprowadziła Kukuczkę pod południową ścianę Lhotse, na której zginął w 1989 roku. Ta śmierć stała się także symbolicznym końcem złotej ery polskiego himalaizmu.

Kim był człowiek, który zapłacił najwyższą cenę za własną pasję? Biografia ściera kurz z pomnika Kukuczki, ale nie idealizuje ani jego, ani samego sportu. Himalajski tytan miał swoje drobne słabości, niezaspokojona ambicja rodziła konflikty z partnerami i członkami ekspedycji, a sukcesy budziły częstokroć zwykłą zawiść środowiska. Nic jednak nie było w stanie zatrzymać parcia na kolejne szczyty, tego niezrozumiałego dla większości z nas sposobu na realizację siebie. Autorzy książki dzięki licznym źródłom (rozmowom z partnerami, przyjaciółmi i żoną, wertowaniu pamiętnika Kukuczki oraz dokumentom, książkom, etc.) stworzyli portret kompletny – sportowca, ojca, męża, przyjaciela.

Co zrozumiałe, największą częścią biografii są opisy kolejnych ekspedycji, ciekawostki czy anegdoty z wypraw. Nie brakuje kontekstu historycznego, wszak pasma sukcesów polskich himalaistów sprzęgają się z przaśną i straszną rzeczywistością PRL-u. Pięknoduchy, za których uchodzili wspinacze, szmuglują towary żeby zdobyć pieniądze na wyjazd, zbierają porzucony przez innych sprzęt wspinaczkowy, wydeptują ścieżki do dygnitarzy, korzystają z wykreowanej popularności (słynne cofnięcie wypowiedzenia z pracy w obliczu telewizyjnej relacji po powrocie z Mount Everest) albo zwyczajnie naginają przepisy. Wszystko jest warte gór.

Jerzy Kukuczka graffiti
Katowice – graffiti, przedstawiające Jerzego Kukuczkę, wykonane w marcu 2011 w przejściu podziemnym między Bogucicami a osiedlem Walentego Roździeńskiego (tzw. „Gwiazdy”) | fot.: Autor: Michał Bulsa (Lahcim nitup) (Praca własna) [CC0], Wikimedia Commons, 2011
Opowieść o najsłynniejszym polskim himalaiście to także historie partnerów Kukuczki: Wojciecha Kurtyki, Andrzeja Czoka, Krzysztofa Wielickiego, Ryszarda Pawłowskiego, Wandy Rutkiewicz czy początkującego wówczas Artura Hajzera. Ze zrozumiałych powodów autorzy ograniczają się do punktów stycznych z głównym bohaterem, ale przy okazji sporo mówią o ludziach gór jako o zbiorze indywidualności i o samej atmosferze panującej wśród zdobywców ośmiotysięczników. Sprawnie odmalowują losy niezwykłej przyjaźni Kukuczki z Kurtyką – ludzi różniących się właściwie pod każdym względem, którzy jednak stworzyli skuteczny zespół osiągający kolejne szczyty. Wreszcie pochylają się także nad życiem rodzinnym, codziennością herosa, który na równinach przeistaczał się w niepozornego, choć niezwykle towarzyskiego pana z brzuszkiem.

Kukuczka. Opowieść o najsłynniejszym polskim himalaiście to książka, jakich chce się czytać więcej. Przybliżająca hermetyczny świat, czyniąca to z pokorą i zaangażowaniem, ale nie na kolanach.

Skądinąd wiadomo, że już wkrótce pojawi się także biografia Wojciecha Kurtyki autorstwa Bernadette McDonald. Najwyraźniej czeka nas kolejna himalajska uczta.

Dariusz Kortko, Marcin Pietraszewski; Kukuczka. Opowieść o najsłynniejszym polskim himalaiście
Dariusz Kortko, Marcin Pietraszewski; Kukuczka. Opowieść o najsłynniejszym polskim himalaiście | fot.: Kreatywna.pl

Dominika Pawlikowska

Sprawdź także

K2 najwyższy szczyt Karakorum, drugi co do wysokości szczyt Ziemi

K2 zimą zdobyta!

Piękny rozdział zimowego wspinania na góry najwyższe został zamknięty wspaniałym akordem. Nepalczycy jako pierwsi stanęli …