Nowa Zealand świecące robaki w jaskini Waipu Cave
Wśród owadów zdolnych do bioluminescencji niezłych wrażeń dostarczają poczwarki muchówki, rozświetlające Waitomo Glowworm Caves, czyli znaną na całym świecie atrakcję turystyczną w Nowej Zelandii | fot.: stock.adobe.com

Kilka słów na temat nietypowych zjawisk naturalnych na świecie

Na Ziemi występują występować mogą zjawiska naturalne tak niesamowite i fenomenalne, że aż sprawiające wrażenie nierealnych. Jedne z nich zostały rozszyfrowane, inne nadal zastanawiają naukowców. Można je zobaczyć podróżując po różnych zakątkach Ziemi. Warto poznać najciekawsze i najrzadsze tego typu zjawiska na świecie. 

Zorza polarna

Pierwszym zjawiskiem, które większość osób pragnie zobaczyć przynajmniej raz w swoim życiu jest niesamowita zorza polarna. Jest to zjawisko świetlne, które można zobaczyć w okolicach biegunów Ziemi, ale także w pobliżu równoleżnika. Charakteryzują ją bardzo mocne pole magnetyczne. Co ciekawe, można ją spotkać także w pobliżu wspomnianych miejsc, a czasem nawet w krajach śródziemnomorskich. Ponadto, możliwe było ujrzenie jej w rejonach Morza Bałtyckiego w Polsce w 2018 roku. Zorza polarna przypomina spektakl kolorowych łun świateł. Jej występowanie wiąże się z przepływem prądu w jonosferze na wysokości blisko 100 km ponad powierzchnią Ziemi, w sferze przenikania radiacyjnych pasów oraz górnej ziemskiej atmosfery. Jest to zjawisko niesamowite i rzadkie, które zaobserwowano w kolorach białym, zielonym, żółtym, czerwonym, a także niebieskim. Występują one również w różnych kształtach. Aby zobaczyć ten fascynujący świetlny fenomen, należy skierować się do krajów skandynawskich, Islandii, Laponii, Rosji, czy też Syberii i Grenlandii.

Aurora borealis zorza polarna w Norwegii
Choć zorza polarna powinna być widoczna w całej Norwegii. Największa jednak szansa na zobaczenie jej w tym kraju istnieje za kołem podbiegunowym | fot.: stock.adobe.com

Wędrujące głazy

To zjawisko długo stanowiło zagadkę. W Dolinie Śmierci w USA występuje zjawisko wędrujących, przemieszczających się głazów. Nie są to małe kamyczki, a większe, ciężkie głazy. Jak to możliwe, że zmieniają one swoje położenie? Podkreślenia wymaga fakt, że co dziwniejsze, dzieje się to na zupełnie płaskim, pustynnym terenie. Jakiś czas temu, udało się rozwikłać tą tajemniczą kwestię. Okazało się, że związane jest to ze sporymi różnicami temperatur jakie występują pomiędzy dniami a nocami. Kamień pokrywa się lodem, po czym pchany ruchem wiatru, przemieszcza się. Widok taki z pewnością jest niecodzienny, a wędrujące kamienie to jedna z najciekawszych rozwiązanych niedawno zagadek natury.

wędrujące kamienie dolina śmierci USA
Naukowcy wyjaśnili tajemnicę tzw. wędrujących kamieni z Doliny Śmierci | fot.: stock.adobe.com

Piorun kulisty

Kolejnym, zagadkowym zjawiskiem jest występowanie piorunów kulistych. Naukowcy przez długi czas rozważali przyczynę jego występowania. Piorun ten zwykle pojawia się nagle, w trakcie burzy zobaczyć można kulę, która przybiera zwykle jeden z kilku kolorów takich jak czerwony, pomarańczowy, żółty, a czasem nawet niebieski czy zielony. Najciekawszy jest sposób w jaki porusza się po niebie, często wykonuje poziome wędrówki. Często jednak niespodziewanie zmienia kierunek lotu, albo zatrzymuje się w miejscu na kilka sekund. Jak wytłumaczyć takie zjawisko? Chociaż oficjalnie nie zostało to potwierdzone, naukowcom udało się zbliżyć to prawdy na temat piorunu kulistego. Zauważono, że jego skład bliski jest gruntowi, z którego się wyłonił, posiadał on krzem, żelazo i wapń, dlatego tłumaczy się, że zjawisko to stanowi kulę rozgrzanego gazu powstającą, kiedy zwykłe wyładowanie atmosferyczne uderza w powierzchnię ziemi. Wówczas fala uderzenia wypycha znajdujące się w glebie nanocząsteczki tlenku krzemu w powietrze, natomiast zawarty w glebie węgiel zabiera im tlen. Dzięki czemu powstaje chmura krzemowa, spalająca się gwałtownie w styczności z atmosferą i to wywołuje tak spektakularny efekt.

Róża pustyni

Pustynie także posiadają swoje „kwiaty”. Róża pustyni, występująca przede wszystkim na Saharze, ale spotkać ją można także w Arizony, czy Nowego Meksyku na terenie USA. Nie jest rośliną, ale jej „liście” przypominają listki róż, stąd jej nazwa. Powstaje na skutek sytuacji, kiedy to gruntowe wody dzięki procesom kapilarnym przemieszczają się ku powierzchni, gdzie pod wpływem wyższej temperatury odparowują, a istniejące w nich siarczany wapnia krystalizują w osadzie piaszczystym. Powstawać mogą również poprzez krystalizację gipsu, w momencie, kiedy słone wody jezior ulegają odparowywaniu. Cenione są przez kolekcjonerów, często wykorzystywane także jako forma pamiątki. Wyglądają jak róże, choć nie są roślinami.

Desert rose róża pustyni
Róże pustyni są skupieniami zrośniętych ze sobą soczewkowatych kryształów gipsu o kształcie zbliżonym do płatków róży | fot.: stock.adobe.com

Bioluminescencja

Listę najciekawszych i najrzadszych zjawisk naturalnych zamyka bioluminescencja. Zaobserwować ją można w niewielu środowiskach, a sprawia wrażenie, jak gdyby woda przy brzegach była podświetlana przez zamontowane tam lampki. Nic bardziej mylnego, wszystko za sprawą blasku, jaki emitują na przykład kwitnące algi. Występujące na nich bruzdnice świecą po to, aby odstraszyć potencjalnych wrogów. Aby zobaczyć ten fenomen, należy znaleźć się w ciemnym miejscu, bez rozpraszających świateł dookoła.

To jednak nie jedyny scenariusz. Przykładów zastosowania tego mechanizmu z naturze jest dość wiele. W nowozelandzkiej jaskini  Waipu Cave świecą na przykład larwy i młode osobniki Arachnocampa luminosa. Bioluminescencja pomaga tym organizmom przyciągnąć inne owady.
Czym jest to zjawisko? Bioluminescencja to – najkrócej mówiąc – zdolność do produkcji i emisji światła przez organizmy żywe. Reakcja ta jest wynikiem reakcji chemicznych, podczas których, energia chemiczna zamieniana jest w energię świetlną.

Bioluminescencja planktonu przy wyspie Larak, Iran
Bioluminescencja planktonu przy wyspie Larak, Iran | fot.: stock.adobe.com

Świat pełen jest zagadek i tajemnic, a rzadkie zjawiska naturalne to niesamowita grupa, którą praktycznie każdy chciałby zobaczyć choć raz w swoim życiu. Niektóre z nich wydają się praktycznie nierealne, a jednak istnieją. Natura potrafi zaskakiwać. Podczas podróży po różnych zakamarkach globu warto ich szukać i uwieczniać na fotografiach.

PBĄ

Sprawdź także

Zorza polarna, czyli magia nieba

Pastelowe barwy rozlewają się i mieszają ze sobą na czarnym, usłanym setkami gwiazd niebie. Jest …